Nhu cầu hạt điều trên thị trường thế giới tăng

Giá điều giảm khoảng 7 – 10% trong tháng 9, sau khi tăng khoảng 10% trong tháng 6-7 và đi ngang trong tháng 8 – đầu tháng 9.

hạt điều

Trong vài tuần vừa qua, các nhà giao dịch chào hàng với biên độ giá dao động 6 – 7% trong ngày giao dịch và sự biến động giá mạnh khiến thị trường mất định hướng giá.

Giá điều W320 chào bán từ Việt Nam với giá 4,05 – 4,2 đô la/pound và giá chào bán từ Ấn Độ là 4,2 – 4,35 đô la/pound. Giá chào bán từ Brazil cao hơn một chút nhưng nhà cung cấp này không đủ hàng giao cho hợp đồng tháng 10.

Giao dịch ở các phân khúc sản phẩm khác khá trầm lắng. Giá chào bán điều W240 cao hơn W320 khoảng 25 – 30 cents, điều W450/SW thấp hơn khoảng 10 – 15 cents và 50 – 60 cents cho hạt điều vỡ/vụn.

Trong tuần qua, nhu cầu điều nội địa tại Ấn Độ bắt đầu tăng lên, đẩy giá hạt điều vỡ tăng khoảng 5%. Hai tuần tới, khuynh hướng giá trên thị trường sẽ rõ rệt hơn khi nước này bước vào mùa lễ hội và mùa cưới.

Nhu cầu nhập điều thô từ các nhà cung cấp Tây Phi để đáp ứng nhu cầu nội địa của Ấn Độ đang tăng lên. Các nhà giao dịch tại Việt Nam vẫn chưa thu mua nhưng nhu cầu có thể tăng lên sau khi một số nhà chế biến vừa và nhỏ bắt đầu bán điều nhân gần đây.

Giá điều thô chào bán từ Indonesia giảm xuống mức 1.800 đô la/tấn, từ mức 2.000 đô la/tấn trong tuần giao dịch trước. Mặc dù trễ so với thông lệ hàng năm nhưng các phiên đấu giá điều thô tại Tanzania có thể bắt đầu từ giữa tháng 10; các phiên đấu giá tại Mozambique sẽ không diễn ra trước tháng 1. Mùa vụ điều tại Brazil được dự đoán là không có biến động lớn.

Mùa vụ điều tốt tại phía Nam bán cầu có thể giúp làm dịu đi tình trạng căng thẳng điều thô nguyên liệu trong quí 1 năm tới nhưng khả năng phục hồi cân bằng cung – cầu sẽ chỉ có thể diễn gia vào giữa năm 2012, giả định là mùa vụ điều tại phía Bắc bán cầu cũng tốt.

Các chào bán điều nhân chủ yếu sẽ giao trong tháng 10, bù đắp hoạt động giao dịch trầm lắng trong tháng 9. Đồng thời, giao dịch tháng 10 sẽ đưa ra những tín hiệu cho hoạt động giao dịch tháng 11 – 12. Trong nửa đầu năm 2012, hoạt động giao dịch có thể sẽ khá trầm lắng. Người mua chờ giá chào bán trên thị trường giảm mạnh để thu mua. Trong khi đó, các nhà cung cấp không muốn giao hàng với giá thấp hơn do chưa biết chi phí cho điều thô trong quí 4.

Giá điều nhân xuất khẩu tháng 6 tăng vọt

Giá điều nhân W240 xuất khẩu hiện có giá 10.350 – 10.460 USD/tấn, loại W320 là 9.580 – 9.690 USD/tấn, loại W450 và SW320 đạt 9.140 – 9.250 USD/tấn, (FOB).

hat-dieu-nhan

Theo thống kê của ngành Hải Quan, trong tháng 5 ngành điều nước ta xuất khẩu được 13.280 tấn điều nhân các loại với giá trị kim ngạch 105,121 triệu USD.

Lũy kế 5 tháng đầu năm, khối lượng điều nhân xuất khẩu đạt 53.609 tấn, với tổng kim ngạch 399,093 triệu USD, giảm 12,9% khối lượng nhưng lại tăng 22,7% giá trị so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ giá cao.

Giá xuất khẩu điều nhân các loại bình quân của 5 tháng là 7.915 USD/tấn, mức giá rất cao.

So với kế hoạch của năm 2011, trong 5 tháng qua ngành điều xuất khẩu chỉ mới đạt 28,22% về khối lượng và 28,51% về giá trị kim ngạch.

Phần kế hoạch cả năm còn lại đòi hỏi ngành điều phải hết sức nỗ lực tăng tốc mới có thể hoàn thành, nhất là trong hoàn cảnh nguồn nguyên liệu nhập khẩu dành cho chế biến có khó khăn.

Càng về cuối năm dự báo giá điều nhân xuất khẩu càng tăng cao, ngành điều cần tận dụng thời cơ đẩy mạnh xuất khẩu để hoàn thành kế hoạch.

Hiện nay, hạt điều tươi giá 25.000-27.000 đồng/kg, hạt điều khô giá 35.000 – 38.000 đồng/kg. Giá ở Tây nguyên cao hơn giá ở Đông Nam Bộ do hạt điều của Tây nguyên có chất lượng hơn, tỷ lệ thu hồi điều nhân cao hơn.

Giá xuất khẩu hạt điều nhân các loại hiện tại như sau: loại W240 có giá 4,70 – 4,75 USD/lb ( 1lb = 0,454 kg) tương đương 10.350 – 10.460 USD/tấn, loại W320 có giá 4,35 – 4,40 USD/lb tương đương 9.580 – 9.690 USD/tấn, loại W450 và SW320 có giá 4,15 – 4,20 USD/lb tương đương 9.140 – 9.250 USD/tấn, (FOB).

Trong tháng 5, giá điều W240 là 4,25 – 4,30 USD/lb, loại W320 giá 4,0 – 4,05 USD/lb, loại W450 giá 3,85 – 3,90 USD/lb (FOB).

Như vậy so với tháng trước, điều W240 hiện cao hơn 0,45 USD, điều W320 cao hơn 0,35 USD, điều W450 cao hơn 0,3 USD/lb.

XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU 5 THÁNG ĐẦU NĂM 2011
(Một số thị trường truyền thống)

STT THỊ TRƯỜNG SỐ LƯỢNG (tấn) TRỊ GIÁ (USD)
1 Hoa Kỳ 16.502 124.832.208
2 Trung Quốc 11.567 88.307.637
3 Hà Lan 7.687 55.316.749
4 Ôx trây lia 3.778 27.502.087
5 Nga 1.973 15.118.790
6 Anh 1.379 10.054.060
7 Canada 978 8.206.546
8 Đức 925 7.116.273

Lâm Đồng: Manh nha mô hình vườn cây "ba tầng"

Trong những tháng gần đây, giá hạt điều trên thị trường tiếp tục tăng cao nên người dân ở Đạ Tẻh – một trong 3 vùng điều trọng điểm ở phía nam tỉnh Lâm Đồng (cùng với hai huyện Đạ Huoai và Cát Tiên) – khấp khởi mừng vui.

Tuy nhiên, giá cao không bù lại những thiệt hại do mất mùa và là sự mất mùa lặp lại qua nhiều năm nên không ít nhà nông ở Đạ Tẻh đã phải nghĩ đến việc trồng xen các loại cây trồng khác trong vườn điều. Nói cách khác, ở Đạ Tẻh trong thời gian gần đây đã manh nha mô hình vườn cây “ba tầng” như là một dấu hiệu mới rất đáng để tham khảo.

Điều mất mùa, cây chết khô

Với chỉ 2.400ha, Đạ Tẻh là huyện có diện tích điều thấp nhất trong ba huyện phía nam (Đạ Huoai gần 6.400ha, Cát Tiên 4.700ha) của tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, trước thực trạng cây điều ngày một đánh mất vị thế trong bản đồ cây trồng thì Đạ Tẻh lại là địa phương có thể được xem là khá năng động trong việc tìm kiếm một mô hình phù hợp trong canh tác nông nghiệp.

“Cây điều vụ này không những bị mất mùa như nhiều năm gần đây mà không hiểu sao lại còn chết khô hàng loạt khiến nhà nông chúng tôi vô cùng lo lắng” – ông Hóa, một nông dân trồng điều nhiều năm ở xã Hà Đông, thở dài. Vài năm gần đây, năng suất cây điều ở Hà Đông, Mỹ Đức, Quốc Oai… của huyện Đạ Tẻh vốn đã thấp nay càng thấp bởi thời tiết không thuận lợi và bởi sự xuống cấp nghiêm trọng về chất lượng cây giống. Ông K’Mbar ở làng dân tộc thiểu số Đạ Hàm (ngay dưới chân công trình thủy lợi Đạ Hàm, Đạ Tẻh) tỏ ra thất vọng: “Mấy năm trước, vườn điều hơn hecta nhà mình cho khoảng hơn tạ hạt, nay chỉ vài chục kg. Rồi cũng không hiểu tại sao nhiều cây trong vườn nhà mình cứ chết dần theo kiểu khi ra hoa, hoa chuyển màu thành đen sậm, lá xanh chuyển sang vàng úa, cành nhánh khô quắp, bộ rễ chai lại…”.

Hiện tượng điều cho năng suất thấp và vườn cây chết dần đang bắt đầu phổ biến ở huyện Đạ Tẻh.

Mang thắc mắc này đến Phòng NN-PTNT Đạ Tẻh để tìm câu trả lời, chúng tôi nhận được sự giải thích của cán bộ chuyên môn: “Các thứ bệnh phổ biến hiện nay trên cây điều của huyện (và cả hai huyện Đạ Huoai và Cát Tiên) là bọ xít muỗi, thán thư và xì mủ. Trong 2.400ha điều hiện có của toàn huyện, ít nhất 30% diện tích đang bị các loại bệnh nói trên. Cơ quan chuyên môn của huyện cũng đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn, tổ chức tham quan các mô hình ở các địa phương trong phòng trừ sâu bệnh trên cây điều… nhưng kết quả mang lại không mấy khả quan”.

Không bó tay

Hậu quả cây điều “chết trắng” và cho năng suất thấp, không còn giá trị kinh tế cao đang là nỗi trăn trở của lãnh đạo huyện này. Cụ thể, Đạ Tẻh đang đối mặt với nguy cơ xóa sổ hàng loạt diện tích điều – loại cây trồng từng được xem là cây “xóa đói giảm nghèo” của huyện. Lãnh đạo huyện Đạ Tẻh cho biết: Về định hướng phát triển cây điều trong tương lai, huyện đang chủ trương cho người nông dân mạnh dạn xóa bỏ những vườn cây không thể cứu vãn được; còn đối với vườn điều còn mang lại hiệu quả kinh tế cao thì mạnh dạn tổ chức lại cơ cấu cây trồng sao cho phù hợp nhất với điều kiện thổ nhưỡng và mang lại giá trị kinh tế cao nhất.

Từ chủ trương nói trên, trong thời gian gần đây, tại một số xã có diện tích cây điều lớn như Hà Đông, Mỹ Đức, Quốc Oai…, nhiều nông dân đã mạnh dạn trồng xen cây ca cao và cây gừng (lấy củ) vào vườn điều để trở thành một vườn cây mà theo cách nói của nhà nông ở đây là vườn cây “ba tầng”. “Mặc dầu năng suất không còn hơn 10 tạ/ha như trước đây nhưng vườn điều “ba tầng” nhà tôi năm vừa rồi đã cho thu nhập cao hơn nhiều so với trước (khi còn độc canh cây điều) và so với nhiều bà con khác trong xã” – ông Tiệp ở xã Mỹ Đức cho biết. Theo ông Tiệp, mô hình vườn cây “ba tầng” chính là mô hình cứu lấy cây điều đang xuống cấp hiện nay ở huyện Đạ Tẻh. Cũng như ông Tiệp, một số hộ nông dân trong vùng cũng thực hiện theo mô hình này và họ đưa ra phép tính: Nếu trồng xen 3 loại cây trồng trên cùng một diện tích thì mỗi năm, thu nhập của nhà nông sẽ là con số từ 150 – 190 triệu đồng/ha; trong đó, điều cho thu nhập khoảng 40 – 50 triệu đồng, ca cao: 50 – 60 triệu đồng, và gừng: 70 – 80 triệu đồng.

“Nếu chỉ độc canh cây điều thì nhà nông thường bỏ bê vườn cây; còn nếu trồng xen ca cao và cây gừng thì nông dân không thể không chăm sóc hai loại cây trồng này, và như vậy là vườn điều đã được chăm sóc” – một cán bộ của Phòng NN-PTNT Đạ Tẻh cho biết. Cũng theo Phòng NN-PTNT Đạ Tẻh, chủ trương của huyện là không mở rộng diện tích cây điều trong thời gian đến; ngược lại, diện tích 2.400ha hiện nay sẽ giảm còn 1.600ha trong tương lai và trong 1.600ha này không chỉ độc canh cây điều.

Theo: Nông nghiệp Việt Nam

Thách thức của ngành điều với vị trí số 1 thế giới

CashewKernals_suaHạn chế tối đa việc xuất khẩu điều nguyên liệu, giữ lại điều thô trong nước để chế biến, là xu hướng chung của các nước sản xuất điều trên thế giới hiện nay.

Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu điều nhân lớn nhất thế giới nhưng có khoảng 30-50% số lượng xuất khẩu là phải nhập điều thô nguyên liệu từ bên ngoài về để tái chế.

Hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS) cho biết, theo kế hoạch năm 2011, ngành điều dự kiến sẽ nhập khẩu khoảng 450.000 tấn điều thô nguyên liệu, bằng 120% sản lượng điều thô trong nước sản xuất.

Hiệp hội cũng cho biết điều thô nhập chủ yếu từ các nước châu Á và châu Phi, trong đó chiếm 70 % sản lượng nhập từ các nước thuộc vùng Tây Phi.

Tuy nhiên kế hoạch này cũng khó thực hiện, vì nhìn chung do tác động của biến đổi khí hậu ảnh hưởng lớn đến năng suất mùa màng nông sản nên chất lượng và sản lượng điều của các nước sản xuất chủ chốt trên thế giới đều giảm sút nghiêm trọng.

Đồng thời khuynh hướng hạn chế tối đa việc xuất khẩu điều thô nguyên liệu, giữ lại điều thô trong nước để chế biến, là xu hướng chung của các nước sản xuất điều trên thế giới hiện nay. Điều này sẽ gây trở ngại lớn cho kế hoạch xuất khẩu của các doanh nghiệp ngành điều Việt Nam.

Khó khăn về vốn

Điều khó thực hiện kế hoạch nữa là nhu cầu vốn vay tín dụng của ngành điều ngày càng tăng cao do giá cả thị trường các loại nguyên liệu nông sản cũng tăng nhanh theo tốc độ lạm phát.

Hiện các doanh nghiệp của ngành cần khoảng 9.000- 10.000 tỉ đồng để mua hết 300.000 tấn điều thô từ người dân và 12.000 – 13.000 tỉ đồng để nhập khẩu khoảng 450.000 tấn điều thô từ nước ngoài về để chế biến xuất khẩu. Đây là một trong những khó khăn mà các doanh nghiệp phải đối diện, đặc biệt, trong bối cảnh lãi suất cao, ngân hàng hạ mức tính dụng cho vay như hiện nay, ông Nguyễn Đức Thanh, Phó chủ tịch thường trực VINACAS cho biết

Cũng theo ông Thanh, khoảng tháng 4 và 5, Việt Nam bắt đầu vào chính vụ thu hoạch điều, hiện các doanh nghiệp đang khẩn trương tìm kiếm và huy động nguồn vốn để kịp thời thu mua theo kế hoạch.

Theo số liệu của Tổng Cục Hải Quan Việt Nam, năm 2010, ngành điều đã xuất khẩu được 194.662 tấn điều nhân, đạt kim ngạch xuất khẩu 1,13 tỉ đô la Mỹ, chiếm tỷ trọng 37 % trong xuất khẩu điều nhân của thế giới.

Ngành cũng dự kiến năm nay phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 1,4 – 1,5 tỉ đô la Mỹ, đạt mức tăng trưởng khoảng 32 % so với năm 2010 và tiếp tục giữ vững vị trí số 1 về xuất khẩu điều nhân của thế giới.

Có thể thấy kế hoạch của ngành điều năm 2011 rất lạc quan nhưng cũng rất khó thực hiện, do những yếu tố khách quan không thuận lợi, bị phụ thuộc, chi phối mạnh mẽ. Trong khi chỉ tiêu đặt ra có mức tăng trưởng lên đến khoảng 32 % là rất cao, trong bối cảnh và điều kiện thực hiện kế hoạch như vậy quả là một thách thức thật sự, đòi hỏi các doanh nghiệp ngành điều phải hết sức nổ lực mới có thể đạt được kế hoạch.

Nguồn nguyên liệu

Hiện nay các doanh nghiệp đang tích cực tìm kiếm nguồn nguyên liệu từ các thị trường ngoài, theo như kế hoạch đã dự kiến, để chế biến. Tuy nhiên việc tìm kiếm nguồn điều thô năm nay sẽ là rất khó khăn.

Được biết, do tác động của biến đổi khí hậu nên năng suất điều thế giới năm nay giảm sút nghiêm trọng. Ngoài ra, khối lượng điều tồn kho của các thị trường xuất khẩu điều hiện đang ở mức thấp hơn so với những năm trước.

VINACAS cho biết, trong năm nay, Indonesia, nước nhiều năm trước đây cung cấp nguyên liệu cho ngành điều nước ta, giảm gần 40% sản lượng điều thô thu hoạch. Báo cáo của ngành điều Ấn Độ cũng cho biết, nguồn cung của nước này sẽ giảm 30% trong năm nay trên sản lượng đạt được 695.000 tấn của năm 2008-2009, buộc nước này phải lên kế hoạch nhập 350.000 tấn điều thô để đáp ứng nhu cầu trong nước. Do vậy, nguồn nguyên liệu điều thô nhập khẩu của Việt Nam năm nay sẽ là từ các nước châu Phi.

Nhưng tại các nước châu Phi cũng đang lên kế hoạch chế biến hạt điều trong nước để xuất khẩu thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô như lâu nay… Vì vậy, năm nay chắc chắn các doanh nghiệp ngành điều sẽ gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu sản xuất.

Đất đai

Còn một điều quan trọng nữa không thể không đề cập. Đó là đất đai trồng điều lâu nay ở nước ta không được quan tâm chăm sóc, bón phân đầy đủ nên đã thoái hóa, bạc màu. Các vườn điều cũng cho thu hoạch đã lâu năm, bước vào giai đoạn già cỗi, Trước đây việc trồng trọt vẫn theo tự phát nên khâu chọn lọc giống cũng không được kỹ nên sản lượng điều bình quân của nước ta rất thấp trong bối cảnh năng suất cứ giảm dần hàng năm.

Để giữ vững vị trí số 1 thế giới thực sự là thách thức lớn đối với ngành điều nước ta hiện nay.

Giá điều giảm, nông dân lao đao

Cashew NutsĐiều là một trong những cây trồng chủ lực của Bình Phước, góp phần không nhỏ trong việc xóa đói giảm nghèo cho nông dân. Tuy nhiên, giá đang giảm mạnh khiến hàng trăm hộ dân trồng điều lo lắng, băn khoăn không biết nên tiếp tục duy trì loại cây này hay chặt bỏ…

Đầu năm 2011, người trồng điều Bình Phước nói riêng và ngành điều cả nước nói chung rất phấn khởi vì giá điều tăng cao, có lúc lên đến 37.000-38.000 đồng/kg. Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang bởi giá điều đã giảm liên tục, hiện chỉ còn 24.000-25.000 đồng/kg.

Anh Nguyễn Hồng Thái ở xã Tân Tiến (huyện Đồng Phú) cho biết, gia đình có 10ha điều đang thu hoạch, năng suất ước đạt gần 1 tấn/ha, đến nay đã thu hoạch được 4 tấn. Với giá điều đầu vụ, gia đình anh lãi trên 200 triệu đồng, thế nhưng bây giờ giá điều giảm nên anh chẳng mong đợi gì nhiều. Theo anh Thái, nguyên nhân chủ yếu khiến điều sụt giá là do thương lái viện cớ hạt điều xấu vì trời mưa nên ép giá nông dân, trong khi giá điều thế giới không hề giảm. “Hiện, tôi vẫn thuê nhân công thu hoạch điều, phơi sấy cẩn thận, đóng bao để chờ giá lên mới bán. Tôi thà chịu lỗ chứ cương quyết không để cho thương lái ăn chặn”, anh Thái nói.

Ông Hoàng Văn Thiệu ở thôn 8, xã Long Hà (huyện Bù Gia Mập) bức xúc: “Thương lái chỉ chờ trời mưa xuống là viện cớ giảm giá. Trời mưa ảnh hưởng đến bề ngoài của hạt điều, làm hạt bị xỉn màu, nhưng không thể hạ tới hơn 10.000 đồng/kg được”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Phan Văn Đon, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Bình Phước cho biết, điều là một trong những cây trồng chủ lực của tỉnh. Toàn tỉnh hiện có khoảng 157.000ha điều, sản lượng đạt gần 157.000 tấn/năm. Tháng trước điều được giá, nhiều gia đình đã tích cực thuê nhân công thu hái, sơ chế, nhưng lời lãi chưa được là bao thì giá điều giảm, khiến bà con gặp nhiều khó khăn. Tình trạng này chủ yếu là do thương lái ép giá nông dân. Chính nghịch lý này đang làm người trồng điều mất niềm tin vào các doanh nghiệp thu mua, chế biến.

Đáng nói là hệ thống thu mua điều còn nhiều hạn chế, hầu hết các doanh nhiệp không trực tiếp thu mua mà phải thông qua hệ thống thương lái. “Nếu ngành điều không sớm đưa ra những biện pháp nhằm giúp nông dân giảm bớt khâu trung gian trong việc mua bán, ổn định giá cả thì chắc chắn trong tương lai, diện tích điều sẽ tiếp tục giảm. Hiện, đã có nhiều hộ chặt bỏ điều để chuyển sang trồng cao su”, ông Đon cho biết.

Ào ạt đi trồng cà phê

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) đã có chỉ thị về việc không mở rộng diện tích cà phê. Thực tế, khó có thể ngăn được nông dân các tỉnh Tây Nguyên đang ào ạt đi trồng cà phê mới.

“Ai dám không cho mình trồng?”

Chỉ thị 1140/CT-BNN-TT của Bộ NN-PTNT ngày 28.4.2008 “về việc phát triển cà phê, cao su, sắn bền vững trong thời gian tới” đã yêu cầu các địa phương khẩn trương kiểm tra, ngăn chặn tình trạng tự phát mở rộng diện tích trồng mới cà phê hiện nay ở Tây Nguyên và Tây Bắc. Từ nay đến năm 2010, không mở thêm diện tích trồng cà phê, chỉ trồng tái canh đối với diện tích cà phê già cỗi, bị sâu bệnh, năng suất thấp hoặc cải tạo, trồng thay thế các vườn cà phê giống cũ; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp phá rừng trồng mới cà phê…

Chỉ thị này được xem là phản ứng kiên quyết của ngành nông nghiệp trước những cảnh báo gần đây của công luận về việc bùng nổ diện tích cà phê trồng mới, đặc biệt là ở Tây Nguyên. Tuy vậy, trên thực tế khó có thể dừng việc chuẩn bị trồng mới cà phê hiện nay của người nông dân. Anh Trần Tấn, một nông dân ở xã Ea Yông, huyện Krông Păk (Đắk Lắk) cho biết, năm ngoái anh đã trồng 1 ha cà phê trên đất rẫy đậu, bắp. Thấy giá cà phê năm nay lên cao, nhiều người đổ xô kiếm đất trồng mới, anh cũng lặn lội sang huyện Krông Năng để mua đất trồng thêm 2 ha nữa. Hỏi: “Có ai ngăn anh trồng cà phê không?”, anh Tấn trả lời hồn nhiên: “Thấy người ta mua đất ào ào, mình cũng làm theo, ai dám không cho mình trồng? Mình đã chuẩn bị đủ cà phê giống vụ này rồi, chỉ chờ đến tháng 6 mưa rộ là cho cây xuống hố thôi”.

Ông Nguyễn Văn Sinh, Phó giám đốc Sở NN-PTNT Đắk Lắk kể: mới đây trong chuyến công tác từ Đà Lạt trở về, ông đã chứng kiến nông dân các địa phương dọc theo quốc lộ 27 của cả hai tỉnh Lâm Đồng và Đắk Lắk chuẩn bị trồng cà phê khá rầm rộ. Ngay cả những vùng đất sỏi, đá lộ đầu ở xã Krông Nô, huyện Lắk (Đắk Lắk), không thích hợp trồng cà phê, vẫn được người dân san ủi, đào hố…

Thực tế, việc trồng mới cà phê ở Tây Nguyên vẫn diễn ra trong những năm qua nhưng tốc độ chậm. Trong 3 năm 2005-2007, diện tích cà phê trồng mới ở Đắk Lắk là 7.362 ha; riêng năm 2007 trồng 3.533 ha, 43% trong số đó trồng trên đất cà phê cũ thanh lý. Thế nhưng, năm nay phong trào trồng cà phê tự phát của nông dân mới thực sự tăng tốc, khó có thể ngăn lại được.

Làn sóng mới

Theo số liệu của Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam (Vicofa), năm 1980 diện tích cà phê cả nước chỉ đạt 22.500 ha. Năm 1994, khi giá cà phê ở mức kỷ lục (hơn 40.000 đồng/kg), cả nước có 155.500 ha. Ngay sau đó, làn sóng trồng cà phê dâng lên ào ạt, chỉ 3 năm sau, diện tích cà phê tăng vọt lên 385.000 ha, năm 1998 đạt 485.000 ha, và đỉnh điểm năm 2001 lên 535.000 ha. Sau đó khủng hoảng giá cà phê kéo dài đã khiến diện tích giảm dần lại, đến nay cả nước còn 506.000 ha cà phê.

Theo ông Nguyễn Văn Sinh, giá cà phê tăng khá trong thời gian gần đây đã kích thích người nông dân tiếp tục xem cà phê là loại cây trồng chủ lực, và năm nay sẽ chứng kiến một đợt trồng mới cà phê mạnh mẽ hơn nhiều so với những năm gần đây. Ông Sinh cho rằng, với hơn 10 tấn hạt giống cà phê của Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên bán cho nông dân các tỉnh vừa qua thì sẽ có khoảng 10.000 ha trồng mới, trong khi các vườn giống tư nhân bên ngoài cung cấp ít nhất cũng gấp hai lần số lượng giống bán ra của Viện. Như vậy, tính sơ sơ mùa mưa năm nay, cả vùng Tây Nguyên sẽ có ít nhất 30.000 ha cà phê trồng mới.

Cách đây hai năm, tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo các địa phương không mở rộng diện tích cà phê, chỉ tập trung thâm canh, tăng năng suất vườn cà phê đã có, giảm diện tích cà phê kém hiệu quả. Diện tích cà phê theo quy hoạch của tỉnh Đắk Lắk đến năm 2010 là 160.000 ha, so với 178.000 ha hiện nay. Tuy nhiên, theo ông Sinh, việc thực hiện quy hoạch này hết sức khó khăn vì việc trồng cà phê tự phát của nông dân diễn ra ở khắp nơi, rất khó ngăn chặn. “Người dân có đất sản xuất được cấp sổ đỏ có quyền tự chủ trên đất canh tác của họ, không thể ép buộc họ trồng cây này mà không được trồng cây khác. Do đó, việc hạn chế mở rộng diện tích cà phê chỉ thực hiện bằng cách khuyến cáo, vận động nông dân là chính, không thể chế tài bằng biện pháp mạnh” – ông Sinh lý giải.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.