Cà phê đá pha sẵn…

Giờ thì có lẽ một trong những cụm từ được nhắc đến trong ngày nhiều nhất ở đất Sài Thành là “cà phê đá pha sẵn”. Ngoài Hà Nội, dân đi uống cà phê sẽ chỉ cần nói “ cho một ly/một cốc đen đá” là đủ.

Tất nhiên rồi, nếu bạn đã đặt chân tới một miền đất không phải nơi bạn sinh sống thường xuyên, bao giờ cũng có những dấu ấn nào đó làm bạn phải chú ý đến, đôi khi là nhớ nhung nữa.

Bát phở ăn kèm giá sống và rau húng, một ly “cà phê đá pha sẵn” nhiều đá, hơi nhạt để có thể uống nhiều ly như thế trong ngày nhiệt đới là những gì tôi nhớ nhất về mảnh đất Sài Gòn, nơi tôi đã từng đặt chân đến, lâu có, ngắn ngày có, song chưa khi nào tưởng tượng ra mình sẽ định cư vĩnh viễn. Kể cả cố gắng đến đâu, dường như ta phải công nhận rằng không thể đảo ngược tiến trình của cuộc sống. Với nhịp sống ngày một nhanh hơn, những người đam mê thưởng thức cà phê qua tí tách của những giọt đen rơi xuống từ phin lọc ngày một vắng dần, và việc uống cà phê phin có vẻ giống như những níu kéo vô vọng trong nỗ lực làm chậm lại nhịp sống hiện đại ngoài kia.

Dẫu những môn đồ của cà phê phin có muốn, thì trên thực tế họ sẽ chỉ còn được phục vụ một cách tận tình chu đáo ở những ngôi quán nhỏ và vắng vẻ hơn. Các quán lớn và sôi động nhất ở Sài Gòn, Hà Nội hay những thành phố lớn khác giờ đây đón chào giới trẻ cùng những đam mê của họ về tốc độ, về sự phá cách và cách tân. Thay vì ngồi nhâm nhi thưởng thức một ly cà phê, họ có nhiều việc phải làm, nhiều điều mới mẻ khác đáng quan tâm hơn.

Ly cà phê đá pha sẵn đáp ứng được nhu cầu như thế. “Nếu không đủ thời gian, bạn có thể tự pha cho mình một ly cà phê thơm ngon G7”. Đây là câu dẫn trong “xen” quảng cáo của Trung Nguyên, doanh nghiệp khởi đầu sự thành công cho mình bằng chuỗi cửa hàng cà phê Trung Nguyên nổi tiếng từ Nam ra Bắc, chuyên phục vụ khách hàng loại cà phê đặc sánh, thơm nức pha qua phin lọc. Sau một thập kỷ, nay Trung Nguyên cũng đã quan tâm đến cà phê pha sẵn.

Nói gì thì nói, thế hệ trẻ bao giờ cũng là nguồn khách hàng dồi dào nhất, là cơ sở để những người kinh doanh thẩm định cái “gu” chung trong xã hội. Theo con số điều tra của chính Trung Nguyên, một quán cà phê ở Sài Gòn rộng trung bình 175m­­­­2, có 56 bàn, 26 nhân viên và đưa ra danh sách tới 40 loại đồ uống khác nhau (báo Kinh tế Sài Gòn, tháng 4/2007). Loại quán trung bình như trên chủ yếu phục vụ cà phê đá pha sẵn nếu bạn gọi cà phê.

Với mật độ khách hàng khá đông đảo và giới trẻ chiếm đa số, cà phê pha phin đang dần mất chỗ đứng trong văn hóa cà phê ở thành phố nhiệt đới này. Nói cách khác, cà phê đang dần biến thành một loại nước uống mang tính giải khát nhiều hơn là thứ chất lỏng thần diệu có hương vị thơm ngon đặc trưng. Người ta uống vì thói quen, và đó cũng là một thứ văn hóa của thời hiện đại : văn hóa thói quen. Tựa như thói quen uống trà của người Bắc, người phương Nam quen dùng cà phê đã từ rất lâu. Một ly cà phê đá pha sẵn có thể được phục vụ thêm nhiều đá hơn, thứ mà người Sài Gòn hay gọi là “tẩy”. Cũng phải thôi, bởi đá sẽ tan nhanh dưới cái nắng quanh năm suốt tháng của xứ sở nhiệt đới.

Khi biến đổi khí hậu toàn cầu lan đến, những El Nino hay La Nina được các phương tiện thông tin đại chúng loan báo cả năm trời nay, rồi thì miền Bắc sẽ được mặt trời ưu đãi chẳng khác gì phương Nam. Cà phê đá pha sẵn ở xứ Bắc cũng nên nhạt dần đi, nhiều đá hơn, để biến thành thứ giải khát dễ uống mang tên gọi cà phê. Chỉ lưu ý rằng nếu đã dùng cà phê đá pha sẵn, bạn đừng gọi như thế là “thưởng thức”. Một tách cà phê nóng pha phin tỏa hương thơm ngát ra thế giới, có khi nào hiện ra trong giấc mơ của bạn không?

Tác giả: Latumi

Người nông dân vẫn đứng bên ngoài thủ phủ cà phê

Sau khi đọc  bài viết “Đăk Lăk: Từng bước hiện thực hóa thủ phủ cà phê toàn cầu” tác giả Lê@ có đôi dòng chia sẻ cùng bà con về việc người nông dân sẽ được gì khi Đak Lak trở thành thủ phủ cà phê toàn cầu.

Worker Shoveling Coffee Beans

Những năm gần đây, chúng ta liên tục nhận được nhiều thông tin rằng Trung Nguyên sẽ xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành nào là Thiên đường cà phê, Vườn địa đàn cà phê, thủ phủ cà phê Việt… nhưng không thấy thực hiện, có lẽ họ chưa tìm được Giáo chủ nên chưa có người cai trị thiên đường?!

Nay chúng ta lại nhận được thông tin rằng Buôn Ma Thuột trở thành thủ phủ cà phê toàn cầu? Nghe được thông tin này tôi tin Chính phủ Brazil buồn lắm.

Nhiều ông chủ kinh doanh cà phê giàu lên một phần nhờ vào cái thương hiệu có mang dòng chữ “Cà phê Buôn Ma Thuột”. Nhưng ai đó thử hỏi các ông chủ xem họ đã giúp được gì cho nông dân trồng cà phê và họ đã thể hiện được gì đối với xã hội? Họ sử dụng bao nhiêu lao động và trong số đó họ đã thực hiện các chế độ cho người lao động theo đúng quy định của pháp luật lao dộng là bao nhiêu? … và sẽ còn nhiều câu hỏi quan trọng tương tự nữa.

Cá nhà lãnh đạo cũng cần phải xem chừng, bởi không có nghề kinh doanh nào có lợi lớn và nhanh bằng con đường lập dự án nhận hàng trăm hecta đất đô thị để rồi… hạ hồi phân giải. Chúng ta hãy cùng xem lần này lời nói có đi đôi với việc làm !

Nói đến phát triển Đak Lak thành địa bàn trọng điểm của nền kinh tế xanh: Việc này, gần ba năm nay các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh cà phê chính thống đã cùng các tổ chức Quốc tế và người nông dân triển khai đến nhiều vùng, chăm sóc từng gốc cà phê theo đúng quy trình như chương trình tiêu chuẩn 4C, UTZ …nhưng thật sự là rất chua ăn, cộng với tình trạng an ninh khu vực khi đến mùa thu hái. Chúng ta đã đang nhìn thấy rất rõ là khi đến mùa thu hoạch thì cà phê đã xanh nhiều năm rồi, như xanh vườn, xanh sân nhà và người nông dân đã nhiều phen xanh mặt vì nạn trộm cướp cà phê.

Để xây dựng được một quy trình sản xuất cà phê bền vững, giúp người nông dân trồng cà phê thoát nghèo và tự vươn lên, thực hiện đúng nghĩa với chủ trương “nền kinh tế xanh” thì xin hãy khoan việc bàn luận về thủ phủ, toàn cầu, mà chỉ xin giành một ít thời gian để chú tâm đến họ; ở nơi đó mọi người luôn hướng đến các động thái của cấp vĩ mô vi mô gì gì đó đối với nghề trồng cà phê.

Tác giả: Lê@ (Giacaphe.com)

Bán cà phê dễ ẹc!

Đặng Lê Nguyên VũSau 5 năm rút vào hậu trường với nhiều tâm nguyện, can dự vào nhiều chuyện không đơn thuần là kinh doanh, giờ đây, Đặng Lê Nguyên Vũ – Tổng Giám đốc của Tập đoàn Cà phê Trung Nguyên – trở lại cùng tuyến bố chắc nịch: “Với cái đầu của tôi, chuyện bán cà phê dễ ẹc”!

Tôi gọi doanh nhân là lực lượng quân đội mới

- Phải nhìn nhận với nhau, kinh doanh bao giờ cũng khó, nhất là khi hệ thống các chuỗi cửa hàng cà phê cao cấp theo hình thức nhượng quyền liên tiếp vào Việt Nam trong thời gian gần đây. Lý do nào khiến anh tuyên bố kinh doanh cà phê không khó?

Những tập đoàn nước ngoài vào Việt Nam, họ có quan điểm gì về cà phê ngoài giá trị của phương Tây? Cà phê của họ có ngon không? Cái chất đó có phù hợp với người Việt không? Tôi nói là không! Nhưng họ cung cấp một giá trị khác mà người Việt có thể muốn, đó là “cho giống Tây, giống Mỹ”. Người ta ngồi trong các cửa hàng cao cấp để chứng minh một đẳng cấp nào đó, chứ chưa chắc vì ly cà phê. Trung Nguyên dám tuyên bố sẽ hơn họ.

Nói thì phải làm cho được. Nên chúng tôi xây nhà máy, coi lại toàn bộ sản phẩm của mình. Chúng tôi phải nhìn thấu công thức của “Tây”. Nguyên liệu, máy móc của anh tốt, thì Trung Nguyên sẽ tốt hơn. Máy móc phải hàng đầu, nguyên liệu phải chọn khắp nơi trên thế giới, cộng bí quyết riêng của mình. Đó là hơn về sản phẩm. Còn chuyện họ đứng ở những tòa nhà cao cấp, cộng thêm phương thức cho giống Tây, giống Mỹ. Nỗi niềm đó tôi thông cảm một phần. Nhưng thú thực, đứng ở góc độ người Việt có chất thực sự, tôi không tán thành điều này, và tôi không đánh giá cao một số hệ thống đang hiện diện ở đây! Chúng tôi sẽ làm được những giá trị căn bản hơn. Bản thân tôi cũng không sợ vấn đề vị trí. Hiện nay, những vị trí tốt nhất ở Việt Nam, Trung Nguyên có đủ điều kiện, tài chính lấy được không? Và những người Việt thực sự có tâm có ủng hộ Trung Nguyên lấy những vị trí tốt để xây dựng thương hiệu quốc gia không? Tôi nghĩ là có!

- Anh nói đến hiện tượng thích “giống Tây”, “giống Mỹ” – điều đó rất đúng và nó đang trở thành trào lưu, từ dịch vụ cho đến cách thưởng thức, nhất là trong bộ phận giới trẻ hiện đại. Điều này đồng nghĩa với việc nâng cấp hệ thống quán cà phê của Trung Nguyên sẽ còn rất gian nan?

Trước đây, có công ty quảng cáo đến với tôi và đưa ra khẩu hiệu “Tự nhiên đi”, với quan điểm bạn là ai? Bạn mập? Bạn ốm? Bạn làm gì?… thì đầu tiên bạn phải sống với cái tôi của bạn. Nhưng tôi không đồng ý vấn đề hết sức cổ động cho cá nhân đó. Đương nhiên vì lợi ích ngắn hạn, không chịu cũng không được. Nhưng phải nghĩ tới chuyện khác nhiều hơn, ngoài kiếm tiền. Nếu ông doanh nghiệp Việt Nam nào đó chạy theo giá trị làm lợi cho mình, mà tổn hại đến cộng đồng, quốc gia, thì tôi phản đối. Kinh doanh cho mình và nghĩ đến trách nhiệm chung, lúc đó cộng đồng sẽ hậu thuẫn cho mình, chứ cũng không thể nói người dân yêu nước là phải mua hàng của mình, trong khi hàng ngoại tốt hơn! Doanh nhân phải có trách nhiệm. Tôi gọi họ là lực lượng quân đội mới. Quân đội phải được trang bị cái gì? Có tư tưởng gì? Giới truyền thông cũng phải nói lại những giá trị thực, chứ không phải ùa theo những giá trị giống Tây, giống Mỹ, trong khi bản thân Mỹ, Âu châu thì đang khủng hoảng và có xu hướng tìm về với minh triết phương Đông.

Cà phê thực sự là quyền lực của Việt Nam

- Với thương hiệu cà phê Trung Nguyên, cái tên Đặng Lê Nguyên Vũ từng nổi lên như một “hiện tượng kinh tế” Việt Nam. Nhưng rồi, dù hệ thống Trung Nguyên vẫn ở đó, song “kỷ nguyên Trung Nguyên” dần khép lại, không còn “gây bão” như trước đây. Trong giới không ít đồn đại, đó là do nội tình Trung Nguyên lục đục?

Nội bộ nào mà lục đục? Chẳng ai lục đục với tôi cả. Với mục đích đưa đại gia đình thoát khỏi đói nghèo, với những gì Trung Nguyên đạt được, tôi nghĩ sẽ ổn định cho nhiều người. Nhưng còn nhiều người ngoài kia thì sao? Thực sự, tôi đã bỏ bê công ty 5 năm. Chính xác là từ 2003 tôi buông, không tham gia nhiều hoạt động về công ty, để ưu tư chuyện khác. Cũng mừng là Trung Nguyên phát triển suốt. Người ta chỉ nhìn vào quán xá mà không thấy sự lớn mạnh trong hệ thống phân phối của Trung Nguyên. So với hệ thống này thì những “ông” khác chỉ bằng “móng tay” của nó thôi! Nó rất mạnh, và không có người thứ hai gần kề. Thử hỏi, có bao nhiêu công ty có nhiều văn phòng ở nước ngoài như Trung Nguyên?

- Anh đã làm gì trong 5 năm “bỏ bê” Trung Nguyên?
Tôi nghĩ cà phê chỉ là kinh tế. Nhưng trong ưu tư của tôi, vấn đề kinh tế thuần túy không phải động lực. Như đã nói, ngày xưa tôi đến với cà phê chỉ là đưa gia đình thoát nghèo. Khi giải quyết xong, tôi cảm thấy mình mạnh lên, thì đất nước, dân tộc mình đâu có được bao nhiêu. Tôi là con người ưu tư về mặt xã hội. Có thể bị hành hạ bởi trăn trở làm sao cho đất nước này hùng mạnh? Trong 5 năm đó, tôi làm nhiều thứ can dự, để rồi khi nhìn lại và đánh giá hết, tôi nhận thấy cà phê thực sự là quyền lực của Việt Nam – nếu chúng ta tổ chức lại và biết làm. Tôi đã đề xuất việc xây dựng mô hình phát triển tại Tây Nguyên, mở màn cho cách suy nghĩ và tiếp cận phát triển vùng miền và quốc gia. Tôi cho đó là lựa chọn thông minh trong bối cảnh mới, và nó cũng không xung đột bất cứ ý thức hệ hay tôn giáo nào đang vận hành trên thế giới này. Trong diễn trình này, Trung Nguyên – với vai trò người đề xướng – sẽ làm trước.

Khi làm chiến lược, đừng nghĩ đến số đông

- Đó là lí do gần đây Trung Nguyên trở lại với những dấu hiệu về một cuộc đầu tư bài bản và quy mô hơn rất nhiều, mà đầu tiên là nâng cấp thương hiệu Trung Nguyên ở Việt Nam?

Tôi mới quay lại một năm nay để làm lại những gì cần thiết. Tôi phải chứng minh, nếu không lại kêu tôi chỉ nói những lí thuyết cao siêu, quan điểm to lớn. Năm nay, doanh số Trung Nguyên tăng gấp đôi. Đó cũng là con số tôi cam kết với anh em. Lúc đầu anh em nghĩ không thể tăng doanh số gấp đôi trên con số hàng ngàn tỷ đồng. Tôi nói hãy làm giống tôi sẽ được. Tôi phân tích từng “ông” một, kể cả “ông” Starbucks chuẩn bị nhảy vào, từ quan điểm, triết lí, hệ thống, đến sức mạnh tài chính… Tôi đòi hỏi phải thay đổi và tổ chức lối tư duy tiếp cận khác. Một là anh em phải tự làm cách mạng cho chính mình. Nếu không, tôi đòi hỏi một tổ chức khác để thực hiện tư tưởng, quan điểm này. Kết quả là Trung Nguyên đã đạt đúng mục tiêu.

- Điều anh nói có nghĩa sự thành công của Trung Nguyên phụ thuộc vào cá nhân ông Đặng Lê Nguyên Vũ?

Thực sự mà nói, với một doanh nghiệp, người đứng đầu rất quan trọng. Quan điểm tập thể, xin lỗi, phải có điều kiện! Tôi rất tâm đắc với câu nói của một chiến lược gia kinh tế khi qua Việt Nam diễn thuyết: “Khi làm chiến lược, đừng nghĩ đến số đông. Chiến lược là cái gì độc đáo, khác biệt, nên nó phải đến từ một hoặc một vài cá nhân nào đó. Tầm nhìn khác biệt, làm sao thuộc về tập thể”. Nhưng nếu người đứng đầu không giải thích, thuyết phục sẽ có rắc rối to ngay! Trung Nguyên cũng vậy. Tôi tôn trọng ý kiến anh em, nhưng chừng nào anh em bẻ gãy được những quan điểm của tôi và bổ sung, phản biện thì tôi nghe. Còn nếu không gãy được thì buộc phải nghe tôi, không tôi sẽ thay! Tối thượng không phải là yêu, ghét, mà vì mục đích chung.

Các anh khai thác đủ rồi hãy nhường lại cho chúng tôi – những người Việt!

- Từ thủ phủ cà phê Buôn Ma Thuột, đến cà phê 36 Điện Biên Phủ Hà Nội, Cà phê Thứ Bảy (TP HCM)… có thể nhận định hệ thống cà phê Trung Nguyên mới đang hướng đến khách hàng mục tiêu là giới tinh hoa?

Khẩu hiệu của Trung Nguyên là “Khơi nguồn sáng tạo”. Tôi muốn cổ động cà phê là năng lượng của bộ não, để người ta hoạt động tốt hơn. Chúng tôi can dự ngay từ quá trình sản xuất. Còn mặt thưởng lãm, cà phê là di sản thế giới, dành cho mọi người, mọi giới. Napoleon từng nói: “Nếu thiếu cà phê thì chính trị chỉ còn mùi mà mất vị”. Tinh thần của Trung Nguyên là xử lí lại quan điểm của cà phê, để nó từ thực phẩm bình thường lên hàng văn hóa nghệ thuật và triết lí sống, lối sống, quan điểm sống. Trung Nguyên sẽ có ở nhiều nơi, nhưng đầu tiên phải trên đất nước Việt Nam. Chúng tôi kết nối và phát triển những người yêu và đam mê cà phê. Nhưng trong từng giai đoạn, sẽ đầu tư cho những đối tượng, lan tỏa để nâng cấp nhanh. Chúng ta đều biết, rất nhiều người uống cà phê, nhất là người miền Nam. Nhưng thiểu số hiểu được cà phê ở góc độ văn hóa, còn lại uống theo thói quen, uống cho tỉnh, uống ở góc độ giải khát… Trong các cuộc hội thảo trong và ngoài nước, các trí thức đều nói phải đánh thức ngành cà phê Việt Nam ở mức độ kinh tế. Muốn vậy, ngành cà phê phải xử lí như thế nào? Quốc gia xử lí như thế nào? Và những người hoạt động số một như Trung Nguyên tại Việt Nam phải có trách nhiệm như thế nào? Không phải ngẫu nhiên mà mọi người đang cùng tụ lại để xây dựng Trung Nguyên.

- Tại sao ngay từ đầu anh không xây dựng Trung Nguyên bài bản như hiện nay, mà lại “buông” nó một thời gian khá dài, để hệ thống quán cà phê Trung Nguyên trở nên trôi nổi? Thậm chí nhìn vào hệ thống quán, người ta cho đó là sự thất bại trong vấn đề nhượng quyền của Trung Nguyên?

Người ngoài không nhìn thấu đâu. Đến hôm nay Trung Nguyên vẫn đi đúng chiến lược. Ngày xưa tôi không có gì, còn bây giờ tôi có thiếu gì đâu?! Tài chính có, tôi có thể mua công nghệ số một thế giới, và kiếm những người quản lí hàng đầu. Với cái đầu của tôi, chuyện bán cà phê dễ ẹc! Vấn đề là ngày xưa tôi là sinh viên nghèo không có tiền. Tôi làm gì từ không đến có? Từ nhỏ đến lớn? Từ Tây Nguyên xuống đồng bằng? Từ nông thôn đến thành thị? Từ Việt Nam ra quốc tế? Từ rộng đến sâu?… Phải có những bước đi như vậy. Còn nói chuẩn ư? Tôi là một trong ba người tạo cái nền cho chuẩn. Chính tôi là người vận động thương hiệu và đưa vào từ điển sở hữu trí tuệ. Bản thân tôi tốn hàng chục tỷ đồng cho chuyện này. Còn hiện nay, rang xay Trung Nguyên thống trị số một, không có ai liền kề. Hệ thống quán đang mọc lên một số “ông”, không lẽ Trung Nguyên không đủ tiền để làm vài chục cái quán như  vậy? Cà phê hòa tan, mình sinh sau đẻ muộn, có “ông” Vinacafe đứng đầu. Nhưng “ông” ấy là người Việt! Còn “ông” Nescafé tôi tuyên bố cạnh tranh. Tôi thua Nescafé về thương hiệu, tài chính, nhân lực, hệ thống phân phối… Vậy thì tôi “đánh” kiểu khác. Kết quả là Nescafé chiếm 65% thị phần, kiêu hãnh thế giới và dạy người ta uống cà phê hòa tan. Bây giờ phải Việt hóa trên địa bàn này. Chỉ có Trung Nguyên – G7 làm nổi thôi!

- Có vẻ anh luôn sẵn sàng cho những cuộc chiến cam go trên thương trường – những cuộc chiến khiến… tóc Đặng Lê Nguyên Vũ chẳng bao giờ mọc được?!

Khi khơi mào cuộc chiến tôi cũng buồn vì bị cản trở nhiều. Họ không hiểu ý nghĩa của cuộc chiến này. Nhưng đủ rồi. Ngày xưa chúng tôi không đủ điều kiện để tham gia vào phân đoạn giá trị cao. Còn bây giờ các anh khai thác đủ rồi, hãy nhường lại cho chúng tôi – những người Việt! Tôi cho cuộc chiến này là sự tự tôn dân tộc và là cuộc cách mạng của chính mình. Lấy yếu đánh mạnh, lấy ít đánh nhiều, G7 đã làm được điều đó, nên các doanh nghiệp khác cũng làm được. Ngày xưa tôi đi vận động thương hiệu, tốn rất nhiều thời gian, công sức, tiền bạc, nhưng có ai biết ơn tôi đâu. Khi nhận thức xong, chuẩn, thì họ đánh giá ngược lại hệ thống của mình không chuẩn! Dư luận nhiều chiều, đồn đoán đủ chuyện. Một đến từ những người không có thiện chí. Hai đến từ nhóm yêu quý, gửi gắm và lo cho mình. Đây là nhóm tôi quan tâm. Tôi nghĩ mình đắc tội với một số người yêu mến, gửi gắm vào mình. Nhưng hãy yên tâm rằng tôi và cộng sự sẽ làm được những điều xứng đáng với họ!

- Xin cảm ơn anh!

Người tiên phong thường bị nghi ngờ

dang-le-nguyen-vu
Ông Đặng Lê Nguyên Vũ

Gần đây dự án xây dựng “Thủ phủ cà phê toàn cầu” của Trung Nguyên tại Buôn Mê Thuột có nhiều ý kiến tán dương đây là một ý tưởng đột phá giúp phát triển thương hiệu quốc gia, đưa ngành cà phê lên một tầm cao mới, nhưng cũng có khá nhiều ý kiến còn băn khoăn, thậm chí nghi ngờ.

Xem thêm:
> Giấc mơ thủ phủ cà phê
Dự án này do Trung Nguyên khởi xướng và xây dựng trong mấy năm qua, đến nay đã thành hình, được đem ra bàn bạc trong một số hội thảo có sự tham dự của nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, nhà văn hoá.

Tại những cuộc trao đổi này, Chúng tôi đã có cuộc trao đổi thẳng thắn với ông Đặng Lê Nguyên Vũ – Tổng GĐ Công ty Cổ phần Trung Nguyên về dự án này.

Thưa ông, ông có thể nói vắn tắt quá trình phát sinh, xây dựng ý tưởng của ông và cộng sự như thế nào?

Xuất phát ban đầu là lòng yêu và đam mê cà phê. Khi tham gia vào ngành công nghiệp cà phê, tôi rất bức xúc trước nghịch lý Việt Nam có đầy đủ lợi thế về tiềm năng và chất lượng cà phê nhưng chúng ta luôn ở phân khúc thấp trong chuỗi giá trị toàn cầu, chỉ dừng lại ở trồng trọt và xuất khẩu cà phê thô.

Vì vậy, cần thiết một mô hình phát triển bền vững cho ngành cà phê VN có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, gia tăng giá trị thương hiệu cà phê VN. Thông qua đó, hình thành một mô hình phát triển bền vững cho đất nước, tận dụng được xu thế phát triển của thế giới.

Ý tưởng cốt lõi của Thủ phủ Cà phê Toàn cầu là xây dựng tổng hòa các hệ sinh thái bền vững với nền móng phát huy các thế mạnh về sinh học, thổ nhưỡng, cây, người, văn hóa, nghệ thuật, lịch sử… của vùng Tây Nguyên.

Hiện đề án đã thành hình, rất công phu, đề cập đến rất nhiều lĩnh vực: nông nghiệp, môi trường, công nghiệp chế biến, du lịch, văn hoá… Các ông có tham khảo ý kiến của các bộ ngành liên quan? Cảm quan chung là ý tưởng đột phá này không “bình thường” lắm theo cách tư duy bấy lâu nay của giới quản lý, ông có khó khăn gì không?

Có điều buồn là hiện nay, trong cuộc sống thường ngày, nhiều khi làm điều tốt không dễ. Rất buồn! Người tiên phong thường bị nghi ngờ. Tôi xin chia sẻ ý kiến của bà Nguyễn Thị Bình – Nguyên Phó chủ tịch nước, người đã tâm huyết đồng hành cùng dự án trong suốt thời gian qua: “Nếu không có nhiều người gan dạ, dám chấp nhận sự hy sinh gian khổ trong chiến đấu trước kia thì làm sao chúng ta có được Việt Nam như ngày nay? Nếu chúng ta không có người táo bạo, dám đi về phía trước ngày hôm nay thì làm sao chúng ta dám mơ “sánh vai cùng các nước” trong tương lai? – Ông Đặng Lê Nguyên VũPhải tham khảo ý kiến chứ! Qua quá trình hơn ba năm từ khi ý tưởng phôi thai, chúng tôi đã tổ chức nhiều hội thảo, mời rất nhiều các nhà khoa học, các chuyên gia, các cán bộ,… thuộc nhiều lĩnh vực liên quan, trong và ngoài nước, tham gia góp ý và xây dựng cho dự án. Tất cả những đầu mục công việc đều đã được tính toán một cách cẩn thận và cặn kẽ.

Tuy nhiên, khi xây dựng một đề án tập trung vào vấn đề phát triển bền vững như dự án “Thủ phủ cà phê toàn cầu”, thì gặp phải những khó khăn là lẽ tất nhiên. Khó khăn nhất, có lẽ, vì theo tư duy thông thường, người ta chỉ thấy những gì đang có trước mắt, ở thực tại, mà không nhìn thấy được những nguồn lực vô hình. Tôi lấy ví dụ như Singapore.

Nếu chỉ theo tư duy thông thường, có lẽ, ông Lý Quang Diệu cũng sẽ chỉ nghĩ tới việc xây dựng làng chài bé nhỏ ấy lên theo từng bậc “xã chài”, “huyện chài”, “tỉnh chài”,… mà thôi. Nhưng trên thực tế, tư duy vượt tầm của ông Lý Quang Diệu đã giúp đảo quốc bé nhỏ ấy trở thành một quốc gia hùng mạnh, vì ông ấy đã nhìn ra được những nguồn lực vô hình có khả năng tập kết và cùng tập trung cho chiến lược xây dựng quốc gia đó.

Trong cuộc hội thảo gần đây nhất tại Hà Nội, GS Tôn Thất Nguyễn Thiêm có nói đại ý, đây là một dự án không nên quá quan tâm đến vấn đề tính khả thi, mà nên quan tâm đến việc thực thi, bởi đây là một đề án đột phá, rất nên làm thay cho suy tính cân đong… Tuy nhiên, dư luận vẫn rất quan tâm, nếu làm thì tính khả thi ra sao, vì ở ta đã có quá nhiều những dự án to lớn, nhưng rồi chẳng đâu vào đâu cả, vì không tính toán kỹ? Ông có thể nói về vấn đề này?

Như tôi vừa nói, không chỉ có các chuyên gia Việt Nam am hiểu môi trường, bối cảnh của nước ta, chúng tôi còn mời nhiều chuyên gia hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực như xây dựng thương hiệu quốc gia, chiến lược phát triển, quy hoạch và kiến trúc, du lịch sinh thái,… tới chia sẻ, xem xét, đánh giá và góp ý kiến cho dự án này.

Không chỉ riêng GS Thiêm, trong nhiều lần hội thảo, nhiều người cũng đã phát biểu rằng, đừng nói chuyện nó khả thi hay không nữa. Vấn đề bây giờ là thực thi. Hãy để cho dự án này được thực thi và kiểm nghiệm kết quả của nó.

Đây là một dự án nhằm nâng cao thương hiệu quốc gia, nhưng ở đây lại có một vòng luẩn quẩn: Thương hiệu quốc gia VN hiện quá thấp, điều này rất liên quan đến việc kêu gọi đầu tư hoặc gọi vốn ODA, ông nghĩ sao?

Chúng ta đang thiếu một tầm nhìn, một định vị cụ thể cũng như chiến lược tổng thể nhất quán trong việc nâng cao thương hiệu quốc gia.

Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, khi các nền kinh tế  bị phụ thuộc quá mức vào các nguồn tài nguyên cũ, ý tưởng này sẽ là một đột phá mang dấu ấn Việt Nam, là điểm nhấn để nâng tầm thương hiệu quốc gia Việt Nam khi chúng ta chủ trương đưa ra một phương cách tư duy lại hướng phát triển.

Điều chúng tôi cần nhất hiện giờ là sự thấu hiểu của các cơ quan có liên quan, để họ hiểu rằng đây là một dự án mang tầm quốc gia, đòi hỏi trách nhiệm và sự tham gia nỗ lực, tích cực của nhiều thành phần.

Theo ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại, thì đây là một ý tưởng hay, giàu tính lãng mạn. Ông cũng băn khoăn về việc Thủ phủ cà phê sẽ được nhấn mạnh vào vấn đề nào. Ông thì nghĩ sao?

Điểm quan trọng nhất của Dự án xây dựng Thủ phủ cà phê toàn cầu chính là việc tạo ra một mô hình mẫu về phát triển bền vững. Một mô hình phát triển để đạt tới năng lực bền vững sẽ phải do chính cộng đồng bản địa chủ động đề xuất và phát triển. Đến nay, dự án đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp sâu sắc từ nhiều nhà khoa học, kinh tế, văn hóa,….đặc biệt được lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk coi là một dự án trọng điểm trong chương trình phát triển cà phê bền vững của tỉnh, cũng như sự khích lệ, quan tâm của một số lãnh đạo cấp cao của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Đây là minh chứng cho sự đồng thuận tư tưởng về ý tưởng của dự án cũng như cơ sở để tin tưởng hiện thực hóa dự án.

Lại còn có cả những ý kiến về vấn đề an ninh chính trị trên vùng đất nhạy cảm này? Liệu đó có phải là vấn đề lớn, nếu có thì ông giải quyết ra sao?

Ở đây, chúng ta nên thống nhất một quan điểm then chốt: Chỉ có phát triển bền vững mới đảm bảo được vấn đề an ninh. Thủ phủ cà phê toàn cầu giải quyết được vấn đề đó. Với mô hình phát triển cộng đồng, trong đó các dân tộc sẽ chia sẻ những tiện ích xã hội chung, trong khi vẫn giữ riêng các truyền thống và phong tục tập quán.

Thủ phủ cà phê toàn cầu sẽ giải quyết được vấn đề tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, đảm bảo cuộc sống cho trẻ em, người nhiều tuổi và các nhóm khác, đảm bảo đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ,… Nói ngắn gọn, tôi tin tưởng, khi đã tạo ra được một cộng đồng hài hòa lợi ích, được thỏa mãn về đời sống tinh thần, chuyên chú phát triển kinh tế theo hướng bền vững, thì vấn đề an ninh không còn là một mối lo ngại nữa.

Có người cho rằng, đưa ra đề án này, nếu không thực hiện được thì ông và Trung Nguyên cũng vẫn có lợi, vì thương hiệu được phát triển, có phải vậy không, thưa ông?

Trong những buổi nói chuyện với anh em ở công ty, tôi vẫn thường nói rằng, Trung Nguyên còn nợ người dân Việt Nam bởi sự yêu quý họ dành cho cà phê của chúng tôi trong suốt mười mấy năm qua. Chúng tôi đã khẳng định được dấu ấn thương hiệu, và để phát triển thương hiệu Trung Nguyên, có lẽ chúng tôi còn có nhiều cách khác, không đòi hỏi nhiều đến thế sự hao tổn về tâm não, công sức, nỗ lực và cả những rủi ro.

Từ năm 2003, sau khi thực hiện thành công chương trình “Vì thương hiệu Việt”, Trung Nguyên tiếp tục đưa ra chương trình “Xây dựng thương hiệu cho nông sản Việt Nam”, chương trình tự vấn “Nước Việt nhỏ hay không nhỏ?”,… Tất cả những việc làm như vậy đâu phải vì mục đích vụ lợi của một cá nhân hay một doanh nghiệp. Thụ hưởng nó là cả một quốc gia, một xã hội.

Trân trọng cảm ơn ông.

Nguyễn Thịnh
Theo TPO

Khởi công xây dựng nhà máy chế biến cà phê hiện đại nhất thế giới

Nhà máy được xây dựng tại Đắk Lắk, với số vốn đầu tư 40 triệu USD, dự kiến sau 18 tháng sẽ đi vào vận hành với công suất hơn 60.000 tấn cà phê chế biến/tuần.

Ngày 9/6, Tập đoàn cà phê Trung Nguyên khởi công xây dựng nhà máy sản xuất cà phê có công nghệ hiện đại nhất thế giới tại tỉnh Đắk Lắk.

Cùng với dây chuyền rang – xay – đóng gói khép kín theo công nghệ của Đức, một dây chuyền tách cà-phê-in với công suất lớn nhất châu Á là 20.000 tấn/năm, Trung Nguyên còn tiên phong đầu tư dây chuyền sản xuất cà phê hòa tan với công nghệ sấy lạnh hiện đại, lần đầu tiên được đầu tư tại Việt Nam, nhằm khẳng định vị thế tiên phong trong lĩnh vực cà phê tiện lợi tại Việt Nam và là bước chuẩn bị của Trung Nguyên trong cuộc cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu cà phê toàn cầu.

Ngay sau lễ khởi công nhà máy, ngày 17/6 tại Hội quán sáng tạo Trung Nguyên (Hà Nội), Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp với Trung Nguyên tổ chức chương trình giới thiệu “Đêm văn hóa cà phê Việt Nam” với khách mời là hơn 100 đoàn ngoại giao quốc tế cùng các nhà văn hóa lớn của Việt Nam nhằm tăng cường công tác ngoại giao văn hóa trong năm ngoại giao 2009.

Nguyễn   Thịnh
Theo Văn Hóa & Thể  Thao

Đặng Lê Nguyên Vũ – Cà phê Trung Nguyên

Ra đời vào giữa năm 1996 -Trung Nguyên là 1 nhãn hiệu cà phê non trẻ của Việt Nam, nhưng đã nhanh chóng tạo dựng được uy tín và trở thành thương hiệu cà phê quen thuộc nhất đối với người tiêu dùng cả trong và ngoài nước.

dang-le-nguyen-vu
Ông. Đặng Lê Nguyên Vũ


Giấc mơ từ làng quê nghèo

Hồi ức về những ngày tháng khởi nghiệp đầy lận đận và gian khó của ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Giám đốc Công ty Cà phê Trung Nguyên. “Tôi có thể nói không sợ quá lời rằng sự xuất hiện của Trung Nguyên đã mang lại một không khí thưởng thức cà phê mới tại Việt Nam, và ở nhiều nơi trên thế giới giờ đây nói đến cà phê Việt Nam là người ta đều biết tới thương hiệu Trung Nguyên.

Tuổi thơ thời đi học của tôi là cảnh lội bộ trên con đường đất đỏ dài 15km trong suốt chín năm, ngày nắng cũng như mưa. Niềm vui trên con đường dài đến trường và về nhà là khi đi ngang qua trạm thuế vụ, thỉnh thoảng có được quả chuối chín hoặc vài củ khoai lang ăn sống của những người buôn bán tốt bụng cho.

Vui nhất là khi có thể quá giang phía sau chiếc xe chở gạch về nhà khi đôi chân đã muốn quị vì lội bộ. Năm tôi vào lớp 10, gia đình mua cho chiếc xe đạp cũ để lên Buôn Ma Thuột đi học.

Năm 1990, tôi thi đậu Đại học Y khoa Tây nguyên; từ xã Madrăk hẻo lánh, mẹ tôi phải bán đi nhiều tạ lúa và nhiều thứ khác trong nhà để tôi lên Buôn Ma Thuột nhập học. Những ngày học ở trường y, lúc nào tôi cũng trăn trở về công việc và cuộc sống của người thầy thuốc. Càng học lên, điều đó càng bứt rứt trong lòng tôi. Muốn có cuộc sống khấm khá hơn, phần nhiều những người học y chúng tôi đã quên lời thề Hippocrate. Xót xa quá! Và với tôi, cách tốt nhất không vi phạm lời thề là… bỏ nó luôn, làm việc khác. Nhưng làm gì đây?

Làm gì ở tuổi 22 tôi chưa biết được. Nhưng luôn thiêu đốt tôi là phải làm được điều gì đó để đổi đời, không thể nghèo mãi được. Mẹ tôi lam lũ quanh năm đầu tắt mặt tối, suốt ngày mặt người lẫn trong ruộng rau lang, chiếc nón cũ hiếm khi rời khỏi đầu. Tôi luôn hình dung lại được cảnh mẹ tôi nặng nhọc bưng từng chồng gạch, hay tất tả chạy ra ruộng rau lang hái đọt non đem bán kiếm miếng ăn cho cả nhà.

Mẹ tôi nghĩ cuộc sống nghèo khổ của gia đình chúng tôi là số mệnh ở trời. Mỗi lần tôi về thăm nhà thì mẹ tôi vừa vui vừa lo. Vui vì có con trai về thăm nhà và lo vì khi tôi rời nhà, bà cụ phải chạy vạy một hai trăm ngàn cho tôi làm lộ phí đến trường. Tôi không bao giờ quên được cái ngày tăm tối đó, khi bố tôi đổ bệnh nặng mà chạy vạy khắp trong dòng tộc không làm sao kiếm đủ 2 triệu đồng cho ông chữa bệnh!

Tôi ở trọ tại Buôn Ma Thuột và làm công luôn cho nhà trọ này: làm cỏ, hái cà phê, đem cơm nước cho nhân công ở rẫy… Ngày còn bé ở làng, tôi đã thạo hết những việc này.

“Đạp tung giường chiếu hẹp”

Tôi luôn nghĩ về những người trồng cà phê, làm vườn lam lũ như bố mẹ tôi. Tôi biết cà phê rất có giá nhưng không biết vì sao người trồng cà phê lại rất nghèo. Nhưng người trồng cà phê vẫn nhẫn nại mỗi ngày cháy da trên nương rẫy, như mẹ tôi, không lời thở than. Tôi không chịu được vậy. Nghĩ tới sự cam chịu là huyết quản tôi sôi sùng sục. Miếng ăn lúc đó đối với tôi không quan trọng bằng suy nghĩ phải sống như thế nào.

Mẹ tôi đã khóc gần như hết nước mắt khi tôi quyết định dứt áo ra đi. Nhiều bạn trong lớp bảo tôi… không bình thường, chỉ có ba người bạn có thể hiểu và chia sẻ được những điều tôi nghĩ – đó là không chấp nhận “ngủ trong giường chiếu hẹp, mơ những giấc mơ con”. Đám bạn vét hết tiền trong túi nhét cho tôi được gần 100.000 đồng.

Tôi ra bến xe đi vào Sài Gòn với một mảnh giấy nhỏ ba tôi ghi tên người chú và địa chỉ nhà ở khu vực Tạ Thu Thâu. 6 giờ sáng, đến bến xe miền Đông, trong túi tôi còn đúng 20.000 đồng. Gọi một ly cà phê vỉa hè 2.000 đồng, tôi ngồi nhâm nhi và mở to mắt nhìn Sài Gòn cho biết. Thành phố to quá, ngoài sự tưởng tượng của tôi. Tôi có cảm giác mình đã bước sang một thế giới hoàn toàn khác…

Quay lại giảng đường Đại học!

Chú tôi người Đà Nẵng, vào sống ở Sài Gòn đã lâu. Tôi chưa từng gặp mặt ông và dĩ nhiên ông cũng không thể biết có một đứa cháu là tôi. Mãi đến trưa chú tôi vẫn chưa về. Mệt, đói và buồn ngủ khủng khiếp. Tôi chỉ còn hơn 10.000 đồng, không thể phung phí được. Sau này, thỉnh thoảng tôi vẫn tìm lại cái góc nhà nơi mình đã ngồi lần đầu tiên khi đặt chân đến Sài Gòn.

May sao quá trưa thì có người bà con từ Đà Nẵng vào. Thím tôi báo vụ việc với người bà con và tôi được gọi vào nhà. Việc đầu tiên là đánh một giấc tới xế chiều. Mở mắt ra đã thấy chú tôi đợi sẵn. Hai chú cháu hàn huyên tâm sự. Tôi bày tỏ nỗi lòng của mình: một, quyết đi không trở lại; hai, việc gì cũng làm; ba, phải đổi đời. Tôi kể với chú những điều tôi nung nấu. Về chuyện nghèo là nhục. Về chuyện ba tôi bệnh mà cả dòng tộc không thể đào đâu ra đủ 2 triệu đồng…

Chú tôi nghe tất cả nhưng rồi “gút”: “Tất cả những điều cháu nung nấu đều đúng nhưng không phải lúc này. Việc lúc này là học cho xong cái đã”. Cuối cùng ông hứa: học cho xong đi rồi xuống Sài Gòn ông giúp cho làm ăn. Còn trước mắt cứ ở chơi, chừng nào chán thì về. Tôi ở đúng 10 ngày thì đầu óc dịu lại, nghĩ đến việc phải về tiếp tục học.

Hôm về, chú mua cho vé máy bay. Lần đầu tiên bay lên bầu trời, tôi đã sớm có mơ ước được bay đi khắp thế giới. Từ trên cao nhìn xuống mới thấy chuyện trần gian khổ nhọc sao mà nhỏ bé, tôi thấy bình tâm hơn trước dù những khao khát vẫn đang sùng sục trong huyết quản. Tôi trở lại giảng đường đại học để bắt đầu con đường riêng.

Lận đận trong khởi nghiệp

Tôi có ba đứa bạn rất thân cùng phòng trọ. Có lẽ là đứa nghèo nhất trong đám nên tôi cũng là người sùng sục trước nhất về chuyện phải làm ra tiền, phải làm giàu. Tôi nghĩ: Tại sao nông dân trồng cà phê vẫn nghèo trong khi trên thế giới có quốc gia không trồng được cây cà phê nào vẫn giàu vì cà phê? Tại sao cà phê mình chỉ để xuất hạt thô mà không chế biến để xuất khẩu? Bốn thằng chúng tôi cùng chia sẻ suy nghĩ này và hùn tiền lại mua một lò rang cà phê.

trung-nguyen-coffee

Thuận lợi của chúng tôi lúc đó là trong trường có đông sinh viên tứ xứ nên qua họ chúng tôi biết được nơi nào có cà phê ngon. Ở Tuy Hòa có một quán cà phê rất ngon nên ngày nghỉ chúng tôi đi xe đến để hỏi dò bí quyết nơi bà chủ quán. Khi chúng tôi trình bày lý do và nguyện vọng của mình, bà chủ quán thật sự cảm thông với mấy thằng sinh viên khố rách áo ôm. Đêm đến, trở về Buôn Ma Thuột trong chuyến xe khuya, chúng tôi có trong tay bí quyết rang xay cà phê ngon của bà chủ quán tốt bụng.

Ngày khai trương lò rang cà phê, chúng tôi cũng tổ chức cúng để lấy hên, nhưng khi vừa cúng xong thì người bà con của ông chủ nhà về đã hất đổ mọi thứ, cắt bỏ hết dây điện. Chúng tôi đành phải chuyển lò rang đi nơi khác. Lò quay bằng tay, đốt bằng củi, hôm nào rang cà phê, bên dưới là mấy thằng ngồi học bài trên cái gác gỗ như bị nướng trong lò bát quái. Có vài vị hàng xóm sợ có ngày chúng tôi sẽ thiêu rụi nhà họ nên đi báo công an. Thế là một lần nữa lò rang của chúng tôi đành phải dẹp.

Nhưng cũng có người giang tay với chúng tôi. Chúng tôi nhận về mỗi lần vài ba ký, rang, xay, đóng gói và chia nhau đi bỏ mối ở các quán. Sau đó thu tiền lại, trả và mượn tiếp vài ký khác. Logo của những bịch cà phê Trung Nguyên lúc đó là một mũi tên chĩa thẳng lên trời. Hình ảnh đơn giản ấy đã chứa trong đó biết bao khát vọng của tôi.

Thế rồi thương hiệu cà phê Trung Nguyên của nhóm “mấy thằng sinh viên khùng khùng” chúng tôi bắt đầu được chú ý và đã có khách uống cà phê ưa chuộng. Chúng tôi biết tuyển những hạt ngon để làm ra những phin cà phê đậm đà, thơm lừng. Năm 1996, chúng tôi quyết định “bung ra”. Khi “hãng” cà phê Trung Nguyên khai trương bảng hiệu ở cây số 3 (thành phố Buôn Ma Thuột) thì dân cư ở đây ai cũng phì cười trước cái “tổng hành dinh” ọp ẹp phát khiếp ấy! Toàn bộ bảng hiệu của “hãng” đều do chúng tôi bò ra tự vẽ, tự sơn phết cả đêm để kịp sáng mai khai trương. Mà khách hàng ngày khai trương không ai khác chính là những người bạn sinh viên học cùng trường, cùng lớp đến uống chung vui với chúng tôi.

Đó là một sự kiện trọng đại trong đời tôi và lịch sử phát triển của thương hiệu cà phê Trung Nguyên. Ngồi trong cái hãng nhỏ bé đáng tự hào của mình ở phố núi, tôi căng mắt nhìn về hướng Sài Gòn.

Trận đầu trong chuyến “viễn chinh” của chúng tôi đến Tp.HCM thảm bại hoàn toàn. Ngồi trên đống đổ nát mà mình dày công gầy dựng và qua đêm ở công viên với những người bạn, tôi cố gắng để không bị sụp đổ lòng tin và vẫn mãnh liệt nghĩ về ngày mai.

Chúng tôi biết Sài Gòn là mảnh đất đầy tiềm năng để kinh doanh cà phê nhưng hiểu rằng mình chưa đủ sức. Kế hoạch mới của chúng tôi là sẽ mở các điểm kinh doanh ở miền Tây, lấy vùng nông thôn rộng lớn này làm hậu thuẫn cho việc kinh doanh của mình để từ đó làm “bàn đạp bao vây” tiến về Sài Gòn.

Chúng tôi tìm được một đối tác ở Long Xuyên để mở lò rang xay chế biến, phân phối cà phê tại miền Tây. Nhưng chỉ sau một vài tháng, cuộc “hôn phối” vụng về này thất bại hoàn toàn. Tôi còn nhớ rất rõ cảm giác thất trận ê chề khi lục tục cuốn gói với lỉnh kỉnh những lò cà phê quay tay cũ kỹ, ly tách, phin, muỗng… Sự thất bại này giúp tôi rút ra được một bài học: hợp tác làm ăn phải đồng thuận về tư tưởng, về phương thức kinh doanh, và quan trọng nhất là phải chọn đúng đối tác.

Tôi còn nhớ sau khi dọn hết đồ đạc ở Long Xuyên về Sài Gòn, một người bạn chạy chiếc Honda Dame già cỗi đến đón tôi. Chạy đến công viên Bách Tùng Diệp (ngã ba Nam Kỳ Khởi Nghĩa – Lý Tự Trọng, Q.1) thì chiếc xe già gãy làm đôi! Tôi không bao giờ quên hình ảnh chúng tôi qua đêm ở công viên. Mỗi lần đi ngang nơi này, tôi vẫn nhớ như in những cảm xúc của sự thất bại ở Long Xuyên và tình bạn ấm áp dưới gốc đa của buổi tối ngày nào.

Thất bại ở Long Xuyên làm chúng tôi cạn kiệt hoàn toàn về vốn liếng, công việc kinh doanh cà phê ở Buôn Ma Thuột cũng gặp nhiều bế tắc, chỉ cầm cự từng ngày. Vốn liếng đâu để tiếp tục duy trì công việc kinh doanh? Lúc đó, chúng tôi có một người bạn thân đã đi làm và dành dụm mua được một chiếc xe Dream. Thời điểm đó chiếc xe là cả một tài sản lớn của anh. Vậy mà chúng tôi dám ngỏ ý mượn xe đem bán làm vốn kinh doanh. Chúng tôi đặt vấn đề: cho mượn thì coi như đã mất và nếu thành công thì chúng tôi trả lại. Người bạn đồng ý.

Bây giờ tôi có thể đủ sức mua cả ngàn chiếc xe Dream nhưng vẫn không có chiếc xe nào quí giá bằng chiếc xe tình bạn của chúng tôi ngày đó. Có tình bạn vô giá đó tôi mới có được ngày hôm nay.

Từ một quán cà phê miễn phí

Tại thời điểm chúng tôi bắt đầu thăm dò thị trường Sài Gòn, mỗi hãng cà phê đều tài trợ cho một quán kha khá khoảng 5 triệu đồng/tháng – quá hớp đối với tài sản chúng tôi đang có chỉ là chiếc xe máy. Chúng tôi đi tìm những điểm bán cà phê nổi tiếng để học hỏi, tìm hiểu bí quyết chế biến rang xay cà phê ngon và được họ “trải lòng” rất đơn giản – bí quyết chỉ có mấy chữ: 10 triệu đồng.

Ngày 20/8/1998 đi vào lịch sử của cà phê Trung Nguyên khi chúng tôi khai trương quán cà phê đầu tiên tại 587 Nguyễn Kiệm (quận Phú Nhuận) với hình thức phục vụ uống cà phê miễn phí trong vòng 10 ngày. Và đó là cú đột phá lịch sử với dân khoái uống cà phê Sài Gòn khi lần đầu tiên có một quán cà phê miễn phí. Có một ông khách khoảng 60 tuổi đến uống và nói với tôi: “Tui uống cà phê ở Sài Gòn đến từng này tuổi nhưng đây là lần đầu tiên được uống cà phê không phải trả tiền”.

Quán đông nghịt suốt ngày đêm vì người ta truyền miệng nhau. Chúng tôi và mấy người bạn phục vụ suốt ngày đêm đến nỗi nói không ra tiếng mà trong lòng thì vui không thể tả. Chúng tôi đã định hình Trung Nguyên là quán cà phê mà khách hàng có thể mua hàng, uống cà phê đối chứng bằng cách đưa ra rất nhiều loại cà phê để khách chọn lựa và hướng dẫn cách thưởng thức cà phê “theo kiểu Trung Nguyên”.

Điều khác biệt nhất của Trung Nguyên đối với tất cả các quán cà phê tại thời điểm đó là chúng tôi giúp cho khách hàng thấy được “chất” của cà phê, thấy được sự khác biệt đặc trưng giữa cà phê Robusta và Arabica, giữa Culi Robusta và cà phê Sẻ, cà phê Chồn…

Quán cà phê này vẫn duy trì hoạt động ở địa điểm cũ nhưng chắc ít ai biết chính từ quán cà phê đầu tiên này chúng tôi đã phát triển lên đến con số 500 quán cà phê tại Việt Nam như hiện nay và tiếp tục mở những quán cà phê Trung Nguyên khác tại nước ngoài.

Tặng cà phê cho Thủ tướng!

Khi còn đi vay cà phê để rang, chúng tôi đã dám bỏ tiền ra đăng ký tham gia một hội chợ ở Nha Trang. Bao nhiêu tiền lời chúng tôi làm ăn được đều dồn hết cho cú tiếp thị đầu đời này. Hễ có cơ hội là chúng tôi tìm cách giới thiệu cà phê của mình. Năm 1995, nghe tin Thủ tướng Võ Văn Kiệt về thăm và làm việc với tỉnh Đắc Lắc, tôi nghĩ ngay: phải giới thiệu cho được cà phê Trung Nguyên của mình với Thủ tướng.

Nhưng tiếp cận thủ tướng để tặng một bịch cà phê là điều không tưởng. Lần nào mon men tiếp cận cũng bị bật ra. Không bỏ cuộc, tôi chuyển sang… tặng những gói cà phê này cho các anh cảnh vệ, với lời nhắn là “quà của nhóm sinh viên Đại học Tây Nguyên kính tặng Thủ tướng”. Sau này có dịp ngồi tiếp chuyện bác Sáu Dân (nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt), tôi nhắc lại kỷ niệm đó và hỏi là bác có nhận được quà không, ông chỉ cười…

Trung Nguyên còn có thể mở rộng diện ra hơn nữa nhưng lúc này chúng tôi sẽ tập trung vào việc kiểm soát và nâng cao chất lượng sản phẩm. Mặc dù nhượng quyền nhưng mục tiêu của Trung Nguyên vẫn là khẳng định tính đồng nhất: mỗi ly cà phê Trung Nguyên dù bạn thưởng thức tại Thành phố Hồ Chí Minh hay ở thị trấn sông nước Năm Căn hoặc trên phố núi Sa Pa đều có chất lượng, hương vị như nhau…”

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.